Page 50 - Siyaset Dergisi 275. Sayı

Ortadoğu

Suriye ile Irak'ta

Gelişmeler ve

Türkmenler

Irak Şam İslam

Devleti (IŞİD) 2013
yılında Suriye’de
zuhur ettiğinde,
rejim güçlerine
saldırmayarak
kendine önce bir
coğrafya çizmeye
başlamıştır. İlk
hedefi silahsız olan
Türkmen bölgeleri
olmuştur.

Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) 2013 yılında Suriye’de Bölgesel Yönetiminin inisiyatifine bırakılmıştır. İran git-
zuhur ettiğinde, rejim güçlerine saldırmayarak kendi- tikçe Irak’ta etkisini arttırmaktadır. Sünni bölgelerin bir
ne önce bir coğrafya çizmeye başlamıştır. İlk hedefi si- kısmında da Şiilerin etkisi artmaktadır. Bu gelişmelerden
lahsız olan Türkmen bölgeleri olmuştur. Nitekim ilk sal- zararlı çıkan taraf ise hem Suriye hem de Irak’ta Türk-
dırdığı yerler Çobanbeyli, Başköy ve Carablus gibi Türk- menlerdir. Bugün 500 bini Irak’ta 300 bini Suriye’de ol-
men yerleşimleridir. Aynı şekilde 2014 Haziran’ında mak üzere toplam 800 bin Türkmen yuvasını terk etmek
IŞİD, Musul’u işgalinden kısa bir süre sonra Telafer ve zorunda kalmıştır. Irak Türkmenlerinin bir kısmı ülkenin
Sincar’a saldırmış ve daha sonra Irak topraklarının üçte farklı bölgelerine dağılırken, diğerleri de Türkiye’ye gel-
birinde denetim kurmuştur. IŞİD’in Irak’ta kurduğu bu miştir. Olaylar büyüdükçe Türkmenler hem küçülmekte
hâkimiyetin üzerinden uzunca bir zaman geçmiştir. ABD hem de maalesef bölünmektedir.
aylardır havadan IŞİD’i bombalamaktadır. İran’ın destek Irak Türkmenlerinin Bağdat Konferansı ve
verdiği ve IŞİD’in Musul işgali sonrasında Ayetullah Ali Değerlendirilmesi
El-Sistani’nin cihat fetvası üzerine kurulan Haşdi Şaabi Birleşmiş Milletler, 2003 yılından beri, Birleşmiş
(Halk Yığınları) Irak’ta bütün bölgelerde konuşlanmıştır. Milletler Irak’a Yardım Misyonu (UNAMI) adı altında,
Haşdi Şaabi bugün kurtardığı yeri yarın tekrar IŞİD’a kap- Bağdat’ta en kritik günlerde bile temsilci ve aktif bir kad-
tırabilmektedir. Ama IŞİD’ın hâkim olduğu topraklar bü- ro bulundurmuştur. Bağdat’taki mevcut UNAMI Temsil-
yük oranda değişmemiştir. cisi Ján Kubišaktif ve biraz da farklı bir temsilci olarak gö-
Peki, bu gelişmelerden kim kârlı çıkmaktadır? ABD rülmektedir. Geçmiş temsilcilerin hepsi Türkmen yetki-
yeni silahlarını Irak ve Suriye’de denemektedir. Kürtler lilerle buluşmakla beraber, Türkmen meselesi konusun-
Irak ve Suriye’de denetledikleri toprakları bir misli ka- da aktif olduklarını söylemek mümkün değildir. Ancak
dar genişletmektedir. Kerkük tamamen Kuzey Irak Kürt Ján Kubiš, Nisan ayından itibaren Türkmen ileri gelen-

Siyaset Ağustos 2017 49