Page 60 - Siyaset Dergisi 277. Sayı

Dış İlişkiler

lebi “üst aklın” baskısından başka bir de özellikle de enerji bakımından dığı gibi bölge siyasetini etkilemede
şey değildir. Yani söyleyene değil söy- son derece stratejik bir noktada stratejik bir araç işlevi de görmek-
letene! Bakmak lazım. Böylece Türki- askeri üs kurması, Türk dış politi- tedir. Örneğin Amerikan hegemon-
ye, doğrudan Katar krizinin tarafların- kasının 2011 sonrası süreçteki en yasının güvenliğinin dünyanın dört
dan biri olmuştur. Bunun da ötesin- büyük başarılarından birisi olarak bir tarafında açılan askeri üsler üze-
de Katar krizi, bir yönüyle Türkiye ile yorumlanabilir. Jeopolitik varlı- rinden sağlandığı dikkate alındığın-
Katar arasındaki ittifakı bozma oyu- ğın en önemli enstrümanların- da sınır ötesinde açılan askeri üsle-
nu halini almıştır. Ancak Türkiye, Ka- dan biri olan askeri üsler, ülkele- rin işlevi açıkça kavranabilecektir. z
tar krizinde tekrar inisiyatif alan dip- rin bölgede askeri varlığını sağla-
lomasi gücünü devreye sokarak oyun
bozucu rol oynamayı başarmıştır.
Türkiye, hem ittifakı ve bölgede-
ki askeri varlığını korumuş hem de
Katar’ın Suudi Arabistan’a yem ol-
masını engellemiştir. Ayrıca Türkiye,
Katar krizinde Suudi Arabistan blo-
ğuna karşı yanına İran, Pakistan ve
Azerbaycan’ı alarak dengeleyici rol
üstlenmiştir. Özellikle ABD Başkanı
Trump ’ın İran karşıtı Sünni blok po-
litikasına karşı Türkiye, Katar krizi sü-
recinde İran ve Pakistan gibi güçlü ül-
kelerle yeni bir eksen oluşturmayı ve
olası Sünni-Şii çatışmasını amaçlayan
oyunu da bozmayı başarmıştır. Geli-
nen son noktada Katar krizi, Türk dış
politikasının tekrar inisiyatif alma-
sına ve aktif politika izlemesine ola-
nak sağlamıştır. Özellikle Katar kri-
zi, 2011 yılından beri Suriye krizine
odaklanan Türk dış politikasına yeni-
den alan açtığı gibi yeni bir ivme de
kazandırmıştır. Türkiye, krizde oyun
bozucu ve dengeleyici rol oynayarak
genelde Ortadoğu özelde Körfez böl-
gesinin vazgeçilmez aktörü olduğunu
ispatlamıştır. Öyle ki, Katar krizi sü-
recinde Türkiye, Suudi Arabistan ve
İran arasında dengeleyici güç olarak
da ortaya çıkmıştır. Bu da Türkiye’nin
Ortadoğu’daki varlığının denge unsu-
ru olması bakımından aynı zamanda
istikrar ve barış unsuru olduğunu da
açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
Diğer taraftan Türkiye, Katar’daki
askeri üssüyle Arap dünyasına as-
keri olarak varlığını hissettirdiği gibi
aynı zamanda Körfez stratejisini şe-
killendiren aktör konumuna da yük- Türkiye, Katar’daki askeri üssüyle Arap
selme imkanına kavuşmuştur. Ka- dünyasına askeri olarak varlığını hissettirdiği
tar üssü, Türkiye’nin Körfez politika-
sının ve bunun da ötesinde Ortado- gibi aynı zamanda Körfez stratejisini
ğu politikasının en önemli belirleyi- şekillendiren aktör konumuna da yükselme
ci unsuru olacak önemi haizdir. Ayrı- imkanına kavuşmuştur.
ca Türkiye’nin ilk defa sınırları ötesin-

Siyaset Ekim 2017 59